Posle katastrofalnog ishoda Aprilskog rata 1941. godine i kapitulacije Jugoslavije, na prostor Srednjeg istoka uspeo je da se povuče relativno mali broj pripadnika jugoslovenskih vojnih formacija. Većinu ovih ljudi činili su pripadnici predratnog Vazduhoplovstva vojske.
Jugoslovenska Vlada u izgnanstvu je nameravala da ih iskoristi kao nukleus za stvaranje novog vazduhoplovstva, koje bi prvenstveno bilo upotrebljeno u završnim operacijama za oslobađanje okupirane Otadžbine.
U nedostatku informacija, Vlada u egzilu je tražila načine da stupi u dodir sa svojim stanovništvom na okupiranoj teritoriji. Pojavom generala Dragoljuba Mihailovića i Jugoslovenske Vojske u Otadžbini sva energija Vlade je usmerena na pomoć ustanika. Pošto od Velike Britanije nije dobila adekvatnu podršku. Vlada se okrenula svom drugom savezniku, Sjedinjenim Američkim Državama. Oslanjajući se na predratna američka obećanja vojne pomoći, glavni jugoslovenski zahtevi su se odnosili na dobijanje aviona velikog dometa, pomoću kojih bi Vlada direktno iz Egipta mogla da šalje pomoć gerilcima u Otadžbini.
Prvi konkretni pomaci na ovom planu učinjeni su jula 1942. godine, za vreme susreta Kralja Petra II i američkog predsednika Ruzvelta. Tada je dogovoreno školovanje kompletnih jugoslovenskih posada u američkim centrima za obuku i prijem aviona velikog dometa. Kada je posle godinu dana ovaj plan realizovan geopolitički milje na ratnoj sceni Evrope se suštinski promenio. General Mihailović je potpuno napušten od zapadnih saveznika, a školovanim posadama nije dopušteno da obavljaju zadatke zbog kojih su prvobitno bile formirane.
U vidu posebnog jugoslovenskog Detašmana teških bombardera u sastavu američkog 15. vazduhoplovnog korpusa, ova jedinica sa svojih četiri bombardera tipa Liberator uključena je u operacije bombardovanja sila Osovine širom Italije, Balkana, južne i centralne Evrope. Obavljajući godinu dana operacije iz baze u južnoj Italiji, jedinica je izgubila tri aviona, pri čemu je izginula skoro polovina letačkog sastava.
Ova knjiga nastala je pre svega iz težnje da se žrtve tih vazduhoplovaca sačuvaju od zaborava i sa ciljem da se rasvetli jedna malo poznata i duboko potiskivana epizoda jugoslovenske istorije Drugog svetskog rata.
This picture shows President Roosevelt taking part in the dedication of four B-24 Liberators that were to be operated by a unit of 40 Yugoslav airmen who had escaped the fall of Yugoslavia. These four planes flew with the 376th Bombardment Group, from bases in the Middle East.
Jugoslovenski Liberatori su nosili brojeve od 20 do 23.
Kraj rata je dočekao samo broj 23. Poslednje sletanje avionom broj 23 kapetan Skakić je izvršio 22. oktobra 1945. godine. Spustio ga je u vazduhoplovnu bazu Morison Fild na Floridi, odakle su skoro istog datuma dve godine ranije četiri jugoslovenska Liberatora poletela na front. Pre povratka u SAD avion je potpuno razoružan. "Dvadesettrojka", Liberator B-24J, evidencioni broj 42-73065, rashodovan je i isečen 15. januara 1946. godine u Velant Ridžu.
Do kraja svog radnog veka zadržao je broj na nosu i ružičastu pustinjsku boju.
Broj 24 je danas u Wright Patterson Air Museum - Dayton, OH
----------- Dopuna: 28 Dec 2008 22:48 ---------
The RYAF (Royal Yugoslav Air Force) was assigned to the 376 BG / 512 BS in Oct 43. The RYAF B-24s flew as #20 thru #23. #23 is the only one to have survived the war. The planes were manned by all Yugoslav crews, except for an occasional "Yankee". There were more officers than enlisted men in the RYAF group, so many of the enlisted men's stations were manned by officers. My Dad, 1Lt Edward F. Clendenin (Pilot), and most of the other pilots who flew missions with them were awarded honorary RYAF wings.
----------- Dopuna: 04 Jan 2009 8:24 ---------
Jedan od Liberatora jugoslovenskog Detašmana je pao nakon sudara sa drugim Liberatorom u okolini Knina. Od domaće posade je preživeo i uspeo preko partizana da se izvuče na salobodnu teritoriju samo jedan član posade ...
Ovo je knjiga o spašavanju i izvlačenju posade iz drugog Liberatora.
Dancing in the Dark: And the Nature of Escape and Evasion in Croatia During the Second World War
Naše četiri posade su uvrštene u sastav 512. bombarderskog skvadrona, 376. grupe teških bombardera. Ova grupa, poznata po popularnom nazivu Liberandos, bila je prva američka bombarderska grupa sa ove strane Atlantika, koja je još juna 1942. godine izvršila prvo američko bombardovanje nad Evropom.
Taj podatak treba proveriti u Dnevniku Vladimira Dedijera ,našeg verovatno najinteligentnijeg i najobrazovanijeg disidenta. Dnevnik je pisan u toku samih ratnih događaja pa nema anticipiranja i doterivanja.
U međuvremenu, evo jednog interesantnog teksta iz časopisa ''Avijacija'', brooj 8 iz 2005. godine. Nažalost, ni ovaj časopis više ne izlazi, deleći sudbinu mnogih naših sjajnih naučno-popularnih časopisa (''Aeromagazin'', ''Fly'', ''Naša krila'', ''Aerosvet'', ''Aero profil''). Nešto u ovom tekstu ima i u Miksovim postovima, ali nije loše videti to sve na jednom mestu i ''utvrditi gradivo''.
Prvi ratni zadatak 10. novembra 1943. godine
Poslednji 2. decembra 1944. godine.
U Jugoslaviji su imali dejstva u Kosovskoj Mitrovici, Nišu, Novom Sadu, Slavonskom Brodu i Sisku.
Često su preletali teritoriju Jugoslavije jer su bazirali na aerodromu San Pakracio (jug Italije), a veliki broj dejstava su imali po Bugarskoj, Rumuniji, Mađarskoj i Austriji.
Nemogu da verujem da postoji toliko informacija vezanih vazduhoplovnu istoriju koje su obrađene na vrlo stručan i precizan način.Strašno je to što je moralo da prođe 50 godina da bi se smele obelodaniti i pokazati da nije bilo važno političko opredeljenje da bi neko bio u stanju da brani zemlju.
Našao sam ovo na E-bay-u 2005 godine ali je nažalost već bilo prodato.
Od tada povremeno pokušavam pronaći još informacija o deda Voji
Outstanding Attributed Group to a Yugoslavian Born USAAF Pilot: Voya Skakich was a Yugoslavian National flying B-24s for the AAF out of Italy, and had 51 combat missions while flying for the Allies. An exceptionally interesting career, flying for 3 different Air Forces during WWII (Yugoslavian, British, U.S.), and ending up retiring as a Colonel in the U.S. Air Force. All components are original, and in excellent condition.
This quite remarkable group belonged to the Commander of the Royal Yugoslav Air Force Detachment of the 376th Bombardment Group from 1943 to 1945, Captain Voya N. Skakich. The Detachment was equipped with B-24Js and flew with the 512th Bomb Squadron. At the end of WWII Captain Skakich was allowed to enter the AAF as a result of Tito taking over the government of Yugoslavia. He became a US citizen in 1947 by a special bill of Congress signed by President Truman. The set includes an Italian-made squadron patch for the 512th Bomb Squadron, 5" wide, painted on incised leather; a RAF "Yugoslavia" shoulder flash, embroidered on wool, British-made; a beautiful, die-struck, all gilt Yugoslav pilot badge, serial number "735", with a French style bar and two loops on the reverse; and a very scarce Yugoslav Aircrew badge which measures 52mm by 37mm and also has the French style bar with two loops on the reverse; and an article from the Lowry Airman dated May 14, 1982 which details Skakich's military career.
Najbolja literatura o tom detasmanu je Aleksandar Kolo! Dodatne informacije pruzaju i knjige:
James W. Walker: “The Liberandos: A World War II History of the 376th Bomb Group (H) and Its Founding Units”
376th Heavy Bombardment Group Veteran Ass., January 1994
King Peter II of Yugoslavia:”A King’s Heritage”, G.P. Putnam’s Sons, New York, 1954
Constantin Fotitch:” The War We Lost”, Viking Press, 1948
Posada aviona #22, oborena nad Makedonijom, provela je zarobljenistvo u bugarskom logoru u Sumenu. O tim danima ima vise autobiografskih izvestaja npr.:
Muirhead, John: “ Those Who Fall”, Bantam Press, London, 1988
Robert H. Johnson: “Gidi Gidi Boom Boom”, 2006
Jerry Whiting: "Don't let the blue stars turn gold", 2005
Vrlo interesantni podatci o Sumenu i avijaticarima u njemu moze se naci i na sajtu:
shumen-camp.info/index
Jedan od avijaticara JKRV tj. pomorskog vazduhoplosvtva bio je i Ivan Korosa, clan posade B-24 #22, 512. detasmana i ratni zarobljenik u Sumenu. O njegovom delovanju na pocetku aprilskog rata i u sastavu 230. Sq. RAF-a u S. Africi vidi:
Shores, C., Cull, B., and Malizia, N. : “Air War Over Yugoslavia, Greece and Crete, 1940-1941”, Grub Street , London 1999
Docherty T.: “Hunt Like a Tiger”, Woodfield, 2003
Nakon zarobljenistva u Sumenu, krajem 1944, pristupa NOV i leti kao komandir jedne eskadrile u 421. vazduhoplovnom jurisnom puku. Poginuo je kao probni pilot VOC-a 1949.
Sin Ivana Korose i njegovi unuci zive danas u Zagrebu.
Mislim da je najveci kompliment avijaticarima JKRV da su bili u potpunosti profesionalci!
Primopredaja Liberatora Jugoslavenskoj jedinici
Predsjednik Roosevelt nazoči primopredaji bombardera Jugoslavenskoj borbenoj jedinici pridružene američkim zračnim snagama,koja je tamo i uvježbavanana na Bolling Field-u .Jugoslavenski Ambasador Constantin Fotitch je predstavnik zemlje na ceremoniji
7 Oktobar , 1943,lokacija : Washington, DC, USA
Jedan od avijaticara JKRV tj. pomorskog vazduhoplosvtva bio je i Ivan Korosa, clan posade B-24 #22, 512. detasmana i ratni zarobljenik u Sumenu. O njegovom delovanju na pocetku aprilskog rata i u sastavu 230. Sq. RAF-a u S. Africi vidi:
Shores, C., Cull, B., and Malizia, N. : “Air War Over Yugoslavia, Greece and Crete, 1940-1941”, Grub Street , London 1999
Docherty T.: “Hunt Like a Tiger”, Woodfield, 2003
Nakon zarobljenistva u Sumenu, krajem 1944, pristupa NOV i leti kao komandir jedne eskadrile u 421. vazduhoplovnom jurisnom puku. Poginuo je kao probni pilot VOC-a 1949.
Sin Ivana Korose i njegovi unuci zive danas u Zagrebu.
Iz monografije VOC
Ivan Koroša, kapetan
poginuo 07.06.1949. godine, vazduhoplov tip LAZ-7-1, mesto pada aerodrom "Zemun".
Zadatak : upoznavanje Koroše sa avionom radi početka eksploatacionih ispitivanja.
Strana 1 od 1
(Registrovanim korisnicima se NE prikazuju reklame)
Ukupno su 105 korisnika na forumu :: 16 Registrovanih, 4 Sakriven i 85 Gosta [ Administrator ] [ Urednik ] Najviše korisnika na forumu ikad bilo je 267 - dana 29 Jan 2010 20:04 Korisnici trenutno na forumu: Cobi026, Danko SVIK VRS, Dejan84, Don, greenmachine, kljift, LEGGIONAIRE, mean_machine, snik, suponik, TOP GUN, vathra, Vazduhoplovac, Vlad000, Wisdomseeker, _Rade
Stranica generisana za 0.071 sec [0.068004 sec (user time) + 0 sec (system time)] Skripta zauzela u memoriji: 2.012.352 bajta
Svaki korisnik ovog sajta je odgovoran za sadržaj svoje poruke koju objavi na sajtu. Sajt se odriče svake odgovornosti za sadržaj tih poruka.
Postavljanjem vaše poruke ili vašeg autorskog dela na ovaj sajt, saglasni ste da ovaj sajt postaje distributer vašeg dela, i odričete se mogućnosti njegovog povlačenja ili brisanja, bez saglasnosti uprave sajta.
Distribucija sadržaja sa ovog sajta je dozvoljena samo u nekomercijalne svrhe, uz obaveznu napomenu da je sadržaj preuzet sa ovog sajta, i uz obavezno navođenje adrese MyCity sajta. Za sve ostale vidove distribucije obavezni ste da prethodno zatražite odobrenje od vlasnika MyCity sajta.
MyCity pokrenuo, administrira i razvija Predrag Damnjanović, a o uređenju sajta se brine MyCity Tim.
Ukoliko želite da nas kontaktirate kliknite ovde.
Administrator 
Moderator foruma 
