|
Humanoidni roboti su roboti čiji je dizajn inspirisan ljudskim tijelom – imaju glavu, torzo, ruke i noge, što im omogućava da se kreću i rade u okruženju namijenjenom ljudima. Definišu se kao mašine koje kombinuju bipedalno kretanje, manipulaciju rukama i naprednu vještačku inteligenciju radi što realnijeg oponašanja ljudskih sposobnosti.
Ideje o mehaničkim likovima inspirisanim ljudima potiču iz antičkih mitova, ali razvoj pravih humanoidnih robota počinje tek u 20. vijeku. Jedan od prvih značajnih humanoidnih robota bio je japanski WABOT-1 iz 1973. Ranije su postojali jednostavniji modeli poput Elektro (1939), ali WABOT-1 se smatra prvim humanoidom sa funkcijama vida, sluha i osnovnog kretanja. Najveći iskorak donijeli su Honda ASIMO (2000) i Sony QRIO, koji su pokazali stabilno hodanje i interakciju s ljudima.
U vojnoj sferi humanoidi su uglavnom testirani u istraživačkim i demonstracionim projektima:
SAD (DARPA) finansirali su razvoj Boston Dynamics Atlas za takmičenja i misije spašavanja, ali nije operativno korišten u vojsci.
Rusija je 2019. poslala robota Fedor (Skybot F-850) u svemir, a kasnije ga demonstrirala i u scenarijima s oružjem.
Kina intenzivno razvija humanoidne robote za logistiku i industriju.
Američka vojska testira robote u kontekstu hemijske dekontaminacije i rada uz ljudske jedinice, ali to su istraživački projekti, ne standardna upotreba.
Prednosti humanoidnog oblika u vojsci: mogu koristiti postojeće oružje, alate i vozila namijenjena ljudima, penjati se stepenicama, prolaziti kroz vrata i lakše sarađivati s vojnicima. Iako nisu najbrži niti najefikasniji za sve zadatke, pogodni su za kompleksna urbana i unutrašnja okruženja gdje drugi oblici (točkovi, gusjenice, dronovi) imaju ograničenja.
Trenutno najnapredniji modeli su Tesla Optimus, Boston Dynamics Atlas (novi električni), Figure 01 i kineski Unitree G1 i H1. Najviše novca ulažu SAD (Tesla, Figure, Apptronik + značajna DARPA podrška) i Kina (stotine investicija uz državnu podršku). Kina ima veliki broj različitih modela u razvoju, ali SAD su trenutno tehnički najdalje zahvaljujući softveru i AI integraciji.
Budućnost: očekuje se da će humanoidni roboti do sredine 21. vijeka ući u širu proizvodnju i primjenu, prvenstveno u industriji, logistici i opasnim okruženjima. Njihova vojna upotreba ostaje predmet istraživanja i spekulacija, ali se predviđa da bi mogli preuzimati opasne, prljave i monotone zadatke, dok bi ratovanje postajalo hibridno – ljudi i roboti rame uz rame.
ilustracije
|
