Da li se bliži kraj "stealth" vazduhoplovnim platformama

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Najnoviji Kineski sistem sa dva satelita (Kineski dvostruki satelitski radar LT-1, poznat i kao konstelacija satelita Lu Tan-1, je napredni sistem koji je lansiran 2022. godine (Lu Tan-1 A i Lu Tan-1 B)) za rano upozoravanje koristi infracrvene senzore i višespektralne tehnike koje su optimizirane za detekciju stealth aviona poput F-35 i F-22. Prema dostupnim istraživanjima, ovaj sistem koristi komponentu sumiranja signala na osnovu infracrvenog potpunjavanja iz različitih izvora (pozadina i ciljeva), što značajno povećava signal-šum odnos i povisuje vjerovatnoću otkrivanja stealth zrakoplova. To čini kineski sistem među najpoznatijima u svijetu po sposobnosti otkrivanja ciljeva koji su inače dizajnirani da izbjegnu radarsku detekciju.

Dakle, kineski sistem sa dva satelita pokazuje značajnije poboljšanje u preciznosti detekcije stealth letjelica u odnosu na starije sisteme i neke druge postojeće tehnike, koristeći napredne infracrvene i druge senzorske metode, ali i dalje postoje tehnički izazovi povezani s udaljenosti i sofisticiranošću stealth tehnologije [1].

Ukratko, najnoviji kineski satelitski sistem povećava mogućnost preciznijeg otkrivanja F-35 i F-22, pod uslovom korištenja više senzorskih tehnika i optimizacije signala, čime predstavlja jednu od najmodernijih tehnologija za ranom detekciju stealth aviona iz svemira [1].

Satelitska konstelacija Lu Tan-1 (LT-1) je u funkciji.
Ključne informacije o statusu:
Lansiranje i Testiranje: Sateliti LT-1A i LT-1B lansirani su u januaru i februaru 2022. godine.
Završetak Testiranja: Faza testiranja u orbiti je uspešno završena.
Isporuka Korisnicima: Prema izveštajima, sistem je trebalo da bude isporučen korisnicima tokom 2023. godine i da u potpunosti počne da pruža podatke.
Aktivna Prikupljanje Podataka: Podaci sa LT-1 konstelacije se aktivno koriste u naučnim istraživanjima i aplikacijama, kao što su studije o deformacijama permafrosta i nadzor infrastrukturnih koridora na Tibetu, što potvrđuje njegovu operativnost.

Dakle, sistem radi i obavlja svoju primarnu misiju.

Zvaničan naziv kineskog svemirskog sistema ranog upozorenja i osmatranja sa dva satelita je “Huoyan” (火眼), što znači “Vatreno oko”.

Ovaj sistem je deo šireg kineskog vojnog svemirskog programa i razvijen je za potrebe ranog upozorenja na lansiranja balističkih raketa, kao i za strateško osmatranje. Evo ključnih informacija:

🔭 O sistemu “Huoyan”
- Funkcija: Sistem ranog upozorenja i osmatranja, fokusiran na detekciju infracrvenih signala koji ukazuju na lansiranje raketa.
- Sateliti: Prva dva satelita lansirana su u sklopu testne faze, sa ciljem da pokriju ključne geografske oblasti i pruže globalni nadzor.
- Tehnologija: Koristi infracrvene senzore visoke rezolucije, slične američkom SBIRS sistemu, za detekciju toplinskih tragova raketnih motora.
- Upotreba: Primarno vojna, ali može imati i sekundarne funkcije u civilnoj zaštiti i nadzoru prirodnih katastrofa.

🚀 Lansiranje i razvoj
- Prvi sateliti sistema “Huoyan” lansirani su u poslednjih nekoliko godina kao deo modernizacije kineskih svemirskih sposobnosti.
- Lansiranja su obavljena sa kosmodroma Jiuquan i Taiyuan, u okviru programa koji vodi Kineska narodna oslobodilačka armija (PLA).

Dalji razvoj naprednih satelitskih sistema ranog upozoravanja s višespektralnim senzorima i globalnom infracrvenom pokrivenošću značajno smanjuje efikasnost stealth tehnologije kao bijele karte za neprimjetnost. Iako stealth tehnike i dalje pružaju značajnu prednost u smanjenju radarskog odraza, novi globalni sistemi, poput kineskog sistema sa dva satelita, omogućavaju detekciju i praćenje čak i oslabljenih potpisâ stealth aviona, naročito na većim udaljenostima i tijekom njihovih operacija.

To znači da stealth tehnologija više nije garancija potpune nevidljivosti, već je svedena na taktičku prednost djelomične prikrivenosti koja može biti neutralizirana aplikacijom višesenzorskih globalnih sistema, kombinacijom podataka iz svemira, zraka i zemlje. Stealth će i dalje biti važan faktor, posebno u smanjenju detektibilnosti kratkoročnih misija i borbenih susreta, ali njena strateška neupadljivost je smanjena zbog napredne satelitske tehnologije ranog upozoravanja.

Ukratko, dalji razvoj satelitskih sistema izaziva redefiniciju stealth tehnologije, koja je prešla iz potpune nevidljivosti u domen djelomične taktičke prikrivenosti, što je značajan izazov za budući dizajn i primjenu stealth letjelica

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Američki sistem SBIRS (Space-Based Infrared System) je sistem infracrvenog praćenja u svemiru koji je razvijen od strane Sjedinjenih Američkih Država, prvenstveno za potrebe odbrane i obaveštajnih aktivnosti duž nekoliko decenija XXI veka. Njegova osnovna namena obuhvata rano upozoravanje na lansiranje balističkih raketa, podršku protivraketnoj odbrani, kao i praćenje borbenog prostora i tehničke obaveštajne podatke.Karakteristike SBIRS sistema uključuju:Konstelaciju satelita u geostacionarnoj Zemljinoj orbiti (GEO) i visokoeliptičnoj orbiti (HEO), koji su opremljeni infracrvenim senzorima.Integraciju sa sistemom ranijeg praćenja DSP (Defense Support Program).Globalnu pokrivenost za detekciju i praćenje raketnih lansiranja sa velikom preciznošću.Pružanje podataka u realnom vremenu za upozoravanje na pretnje i podršku u donošenju odluka.Upravljanje i analizu podataka vrši deo zemaljske infrastrukture širom sveta, uključujući stacionarne i pokretne kontrolne sisteme.SBIRS sistem je ključan za američku raketnu odbranu, naročito za praćenje i odbijanje balističkih pretnji, a njegove satelite i senzore koristi i američka vojska i obaveštajne službe za tehničku i borbenu podršku.Ukupno je do sada lansirano više satelita u okviru SBIRS programa koji obuhvataju različite vrste orbita i senzora, što doprinosi njegovoj pouzdanosti i efikasnosti u obradi infracrvenih podataka sa velikog broja izvora. Sistem je deo šireg koncepta ratne svemirske infrastrukture Sjedinjenih Država.Ova detaljna funkcionalnost i organizacija čine SBIRS jednim od najvažnijih sistema u američkoj strategiji protivraketne odbrane i obaveštajnog praćenja u svemiru.
SBIRS sistem ima važnu ulogu u detekciji i praćenju sofisticiranih prijetnji poput ruskih i kineskih stelt (stealth) platformi, iako je njegovo primarno dizajnirano za rano upozoravanje na lansiranje balističkih raketa i praćenje njihovih putanja. Korišćenjem infracrvenih senzora u svemiru, SBIRS može da detektuje toplotne potpisnike i emitovane infracrvene signale koji su karakteristični za motore ili druge sisteme ovih platformi, čime doprinosi otkrivanju i praćenju stelt vazduhoplova i raketnih projektila.SBIRS se integriše sa drugim sistemima protivraketne i vazduhoplovne odbrane, pružajući podatke koji pomažu u nadzoru i karakterizaciji bojišta, uključujući identifikaciju i praćenje skrivenih ili teško uočljivih ciljeva koji koriste stelt tehnologiju. Ovo omogućava unapređene mogućnosti za rano upozoravanje i reakciju na pretnje koje dolaze iz Rusije i Kine, čiji nastali stelt zrakoplovi i rakete imaju cilj da izbegnu detekciju konvencionalnim radarima.Međutim, detaljni tehnički podaci o efikasnosti SBIRS u neposrednoj detekciji svih vrsta stelt platformi često su klasifikovani, ali se zna da njegova kombinacija satelitskog infracrvenog praćenja i zemaljskih sistema povećava sposobnost američke vojske da prati čak i najavansiranije platforme niskog radarskog odraza

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Next Generation Overhead Persistent Infrared (Next-Gen OPIR)** sustav, koji razvija U.S. Space Force, značajno poboljšava sposobnosti detekcije i praćenja u odnosu na trenutni **Space-Based Infrared System (SBIRS)**, uključujući potencijal za bolje praćenje **steltnog oružja**, poput ruskih i kineskih steltnog aviona i drugih platformi s niskim toplinskim otiscima. Međutim, sposobnost detekcije i praćenja steltnog oružja, poput ruskih Su-57 ili kineskih J-20, zavisi od više faktora, uključujući njihov toplinski otisak, operativne profile i integraciju Next-Gen OPIR-a s drugim senzorima. Evo detaljne analize:

#### Poboljšanja Next-Gen OPIR-a u odnosu na SBIRS
Next-Gen OPIR donosi sljedeće ključne nadogradnje koje potencijalno poboljšavaju detekciju steltnog oružja:
1. **Veća osjetljivost senzora**: Infracrveni (IR) senzori imaju **tri puta veću osjetljivost** u odnosu na SBIRS, što omogućuje detekciju slabijih toplinskih signala, poput onih koje emitiraju steltni avioni s reduciranim toplinskim otiscima. Ovo je ključno za praćenje platformi poput Su-57 ili J-20, koje koriste tehnologije za smanjenje IR signatura (npr. hlađenje ispušnih plinova ili posebne premaze).
2. **Poboljšana preciznost praćenja**: Sustav nudi **dva puta veću preciznost** u praćenju meta, što olakšava razlikovanje steltnog oružja od pozadinske buke ili drugih izvora topline.
3. **Brži prijenos podataka**: S **četiri puta većom stopom prijenosa podataka**, Next-Gen OPIR omogućuje brže procesiranje i distribuciju podataka u realnom vremenu, što je kritično za praćenje brzih i manevarskih meta poput hipersoničnih projektila ili aviona.
4. **Višeslojna orbitalna arhitektura**: Kombinacija satelita u **geostacionarnoj orbiti (GEO)** i **visoko eliptičnoj orbiti (HEO)**, uz buduću integraciju s Low Earth Orbit (LEO) senzorima Space Development Agency (SDA), pruža sveobuhvatnije pokriće i bolju sposobnost detekcije meta na različitim visinama i brzinama.
5. **Otpornost na prijetnje**: Dizajniran je za rad u "kontestiranom svemiru", s poboljšanom zaštitom od protusatelitskog oružja (ASAT) koje razvijaju Rusija i Kina, osiguravajući kontinuitet praćenja čak i u sukobima visokog intenziteta.

#### Specifične sposobnosti za detekciju ruskih i kineskih steltnog oružja
Ruski i kineski steltni avioni, poput **Su-57 Felon** i **J-20 Mighty Dragon**, te potencijalno napredne krstareće ili hipersonične rakete, imaju smanjene radarski i toplinski otisak, što ih čini izazovnim metama. Evo kako Next-Gen OPIR može doprinijeti njihovoj detekciji:

1. **Ruski Su-57 Felon**:
- **Toplinski otisak**: Su-57 koristi motore AL-41F1 ili naprednije AL-51F1 (Izdeliye 30) s djelomičnim smanjenjem IR signatura. Međutim, tokom poletanja, korištenja dodatnog sagorijevanja (afterburner) ili manevriranja na visokim brzinama, toplinski otisak je značajan, što Next-Gen OPIR može detektirati zbog svoje povećane osjetljivosti.
- **Operativni profil**: Su-57 često operira na nižim visinama (ispod 18 km), što može otežati detekciju zbog atmosferskog zaklona. Međutim, HEO sateliti Next-Gen OPIR-a, optimizirani za polarne regije, i buduća LEO integracija povećavaju šanse za detekciju u različitim fazama leta.
- **Ograničenja**: Ako Su-57 koristi minimalnu snagu motora ili leti u režimima s niskim IR otiskom, detekcija može biti otežana. Next-Gen OPIR bi se oslanjao na integraciju s nazemnim radarima (npr. AN/TPY-2) ili AWACS platformama za potpuniju sliku.

2. **Kineski J-20 Mighty Dragon**:
- **Toplinski otisak**: J-20 koristi motore WS-10C ili WS-15, koji imaju smanjene IR signatura u poređenju s tradicionalnim borbenim avionima. Međutim, tokom visokih performansi (npr. superkrstarenje ili borbeni manevri), toplinska emisija je dovoljna za detekciju Next-Gen OPIR-ovim poboljšanim senzorima.
- **Operativni profil**: J-20 često operira u kombinaciji s kineskim AWACS sistemima i u blizini istočnog ili južnog kineskog mora, gdje Next-Gen OPIR-ovi GEO sateliti imaju dobru pokrivenost. Njegova sposobnost detekcije slabijih signala omogućuje praćenje J-20 u fazama poletanja ili borbenog angažmana.
- **Ograničenja**: Slično kao kod Su-57, J-20 može izbjegavati detekciju ako leti na niskim visinama ili u režimima s minimalnim toplinskim emisijama. Atmosferski uvjeti (npr. oblaci) također mogu zakloniti signal.

3. **Napredne hipersonične i krstareće rakete**:
- Rusija (npr. 3M22 Zircon) i Kina (npr. DF-ZF hipersonična raketa) razvijaju hipersonične platforme s niskim toplinskim otiscima u fazi krstarenja. Next-Gen OPIR je posebno dizajniran za detekciju ovakvih prijetnji, zahvaljujući poboljšanoj osjetljivosti i sposobnosti praćenja "dimnih" pojačala (slabijih toplinskih signala).
- Lansiranje ovih raketa (npr. s podmornica ili kopnenih platformi) stvara snažne toplinske signale koje Next-Gen OPIR može lako detektirati, omogućujući rano upozorenje.
- U fazi krstarenja, gdje hipersonične rakete koriste manevarske putanje i smanjene toplinske otiske, detekcija je izazovnija, ali integracija s LEO senzorima SDA-e povećava učinkovitost.

#### Komparativna prednost nad SBIRS-om
SBIRS ima ograničene sposobnosti za detekciju steltnog oružja zbog niže osjetljivosti i fokusa na balističke rakete s jakim toplinskim signalima. Next-Gen OPIR prevazilazi ova ograničenja:
- **Bolja detekcija slabih signala**: Povećana osjetljivost omogućuje detekciju aviona poput Su-57 i J-20 u fazama s većim toplinskim emisijama (npr. poletanje, dodatno sagorijevanje).
- **Poboljšano praćenje**: Veća preciznost i brži prijenos podataka omogućuju kontinuirano praćenje meta, čak i ako su manevarske ili na nižim visinama.
- **Integracija s LEO senzorima**: Buduće povezivanje s LEO satelitima (koji imaju kraće vrijeme reakcije i bolju rezoluciju na nižim visinama) povećava sposobnost praćenja steltnog oružja u različitim fazama operacija.

#### Ograničenja za steltne avione
Unatoč poboljšanjima, Next-Gen OPIR i dalje ima ograničenja u detekciji steltnog oružja:
- **Niske visine i atmosferski uvjeti**: Steltni avioni koji operiraju na malim visinama (ispod 10 km) ili u uvjetima s oblacima mogu biti teže detektirani zbog apsorpcije IR signala u atmosferi.
- **Minimalni toplinski otisak**: Ako Su-57 ili J-20 lete u režimima s niskom snagom ili bez dodatnog sagorijevanja, njihov toplinski signal može biti ispod praga detekcije čak i za Next-Gen OPIR.
- **Ovisnost o drugim sistemima**: Za potpunu detekciju i praćenje steltnog oružja, Next-Gen OPIR mora biti integriran s nazemnim radarima (npr. AN/APG-81 na F-35 ili Aegis sistemi), AWACS platformama i drugim obavještajnim izvorima. Samostalno, njegova učinkovitost protiv steltnog oružja je ograničena.

#### Zaključak
Next-Gen OPIR ima **značajno bolje mogućnosti** od SBIRS-a za detekciju i praćenje ruskih (Su-57) i kineskih (J-20) steltnog oružja, zahvaljujući većoj osjetljivosti, preciznosti i bržem prijenosu podataka. Posebno je efikasan u fazama poletanja, lansiranja ili visokih performansi, gdje toplinski otisak postaje uočljiviji. Međutim, za avione koji operiraju na niskim visinama ili s minimalnim toplinskim emisijama, Next-Gen OPIR i dalje zahtijeva integraciju s drugim senzorima i platformama za potpunu učinkovitost. Buduća LEO integracija dodatno će poboljšati ove sposobnosti, posebno protiv hipersoničnih i manevarskih prijetnji.

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Po onome sto sam procitao na netu, ovo je vise za upozorenje na projektile?
U slucaju lansiranja balistickih raketa i sutra ovih hipersonichih
Ne spominje se nesto pracenje stelt aviona

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]
Mada ovo sto radi Nortroh mozda ima smisla

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Malo mi ovo zvuci suvise sci fi
Jedino ako znas gde bi otprilike ti avioni trebalo da budu pa da usmeris satelit tamo
Ali to li deluje kao bas skup sport da satelitima juris stelt lovce i bombardere

• 5Ovo se svidja korisnicima: zoran MKD, GenZee, Apok, Milos1977, ILGromovnik
  
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Citat:To znači da stealth tehnologija više nije garancija potpune nevidljivosti
Nikad nije ni bio. Problem je u (dovoljno) ranom otkrivanju.

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

ДР Карло КООП
ј ереко тајан јеу обради сигнала још пре двадесте година

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Mislim da su trdnje navedene u osnovnim postovima vrlo jasne.
Još jednom razjašnjenje sistema "Vatreno oko" sa napomenom da se obtari pažnja na mišljenje zapadnih stručnjaka. Inaše, pišem o Kineskom svemirskom programu, zemlje koja do prije 10 godina nije imala tehnologiju ni da sklepa kršten avion.

Dakle:

Kineski svemirski sistem ranog upozorenja "Huoyan" (火眼)
"Huoyan" (火眼, doslovno "vatreno oko" ili "plamenasto oko") je naziv za kineski svemirski sistem ranog upozorenja protiv balističkih raketa, koji se uglavnom zasniva na satelitima u geostacionarnoj orbiti (GEO). Ovaj sistem je deo šire kineske vojne svemirske infrastrukture i služi za detekciju raketnih lansiranja, posebno tokom faze uzleta (boost phase), gde se koristi infracrveni senzori za hvatanje toplinskog potpisa raketnih motora. Naziv je inspirisan legendarnim "vatrenim očima" majmuna-kralja Sun Wukonga iz kineske klasične literature, simbolizujući sposobnost da "probije tame" i otkrije pretnje.
Sistem je visoko sekretan, a zvanični kineski izvori ga maskiraju pod nazivom Tongxin Jishu Shiyan (TJS), što znači "Test satelita za komunikacione tehnologije". Zapadni analitičari procenjuju da je to pokriće za vojne misije, uključujući ranje upozorenje i obaveštajne operacije.
Ključni sateliti u sistemu Huoyan
Huoyan sateliti su deo TJS serije, lansirani između 2017. i 2021. godine (i kasnije). Evo pregleda poznatih lansiranja:



































SatelitDatum lansiranjaLansirna rampaOpis i misijaTJS-2 (Huoyan-1)Januar 2017.Xichang (Long March 3B)Prvi testni satelit za infracrveno ranje upozorenje. Pozicioniran iznad Indijskog okeana za praćenje pretnji iz Azije i Pacifika.TJS-5Januar 2020.Xichang (Long March 3B)Deo konstelacije za detekciju balističkih raketa; pokriva Južno kinesko more.TJS-6Februar 2021.Xichang (Long March 3B)Proširenje pokrivenosti na Okeaniju; testira širokopojasne komunikacije za brzi prenos podataka.TJS-7Avgust 2021.Xichang (Long March 3B)Mogući dodatak Huoyan klasi, sa fokusom na SIGINT (signali obaveštaj) pored upozorenja.

Ukupno procenjeno: Oko 5 Huoyan/TJS satelita u GEO orbiti, koji zajedno pružaju kontinuirano praćenje ključnih regiona (Indijski okean, Južno kinesko more, Okeanija, Tajvan i kontinentalna Kina).
Tehnologija: Slična američkom SBIRS (Space Based Infrared System). Sateliti koriste infracrvene senzore za detekciju toplote od raketnih lansiranja u roku od nekoliko sekundi. Podaci se prenose preko Tianlian mreže do kopnenih baza (npr. ASF Base 37 za fuziju podataka).

Funkcionalnost i integracija

Proces upozorenja:

Detekcija (T+0 do T+3 minuta): Huoyan sateliti hvataju infracrveni potpis raketnog uzleta.
Praćenje: Podaci se integrišu sa zemaljskim radarima (7 LPAR stanica) i drugim satelitima.
Distribucija: Upozorenja idu preko ISF mreže do Centralne vojne komisije (CMC), PLARF (Raketni snage) i drugih jedinica.


Šira arhitektura: Huoyan je svemirski deo kineskog nuklearnog upozorenja, uz zemaljske radare i druge satelite (npr. Yaogan serija za rekognosciranje). Cilj je zaštita od napada, posebno od SAD-a ili Indije.
Razvoj: Kina je počela rad na sistemu 2010-ih, nakon neuspešnih pokušaja 1980-ih. Rusija je 2019. ponudila pomoć u razvoju.

Trenutni status (oktobar 2025.)
Do 2025. godine, sistem je operativan sa barem 4-5 satelita, pružajući osnovno globalno pokrivanje. Nema javnih potvrda o novim lansiranjima posle 2021, ali kineski program svemirske vojske (PLASSF) nastavlja proširenje. Izazovi uključuju ranjivost na anti-satelitsko oružje, što Kina aktivno razvija protiv neprijateljskih satelita.
Ovaj sistem označava Kineskin pomak ka potpunoj nuklearnoj trijadi sa pouzdanim upozorenjem, smanjujući rizik od "prvog udara".

Kineski svemirski sistem ranog upozorenja "Huoyan" (火眼), koji funkcioniše pod okriljem TJS (Tongxin Jishu Shiyan) satelita, prvenstveno je dizajniran za detekciju balističkih raketa tokom faze uzleta (boost phase) koristeći infracrvene (IR) senzore za hvatanje toplinskog potpisa raketnih motora. Pitanje detekcije stelt letećih platformi (kao što su stelt avioni ili bespilotne letelice) je složenije i zavisi od nekoliko faktora.
1. Primarna funkcija Huoyan sistema

Huoyan sateliti su optimizovani za detekciju visokoenergetskih toplinskih potpisa, poput onih koje proizvode raketni motori tokom lansiranja (npr. interkontinentalne balističke rakete ili hipersonične rakete). Ovi potpisi su intenzivni i lako uočljivi iz geostacionarne orbite zbog visoke temperature izduvnih gasova.
Stelt letelice (npr. F-22, F-35, B-2, kineski J-20 ili H-20) su dizajnirane da minimiziraju svoj radarski odraz (RCS – Radar Cross Section) i infracrveni potpis. One koriste tehnologije poput hlađenja izduvnih gasova, maskiranja toplote i specijalnih premaza koji apsorbuju ili raspršuju toplotu, što otežava detekciju infracrvenim senzorima.

2. Mogućnosti detekcije stelt platformi

Teoretski potencijal: Huoyan sateliti, sa naprednim infracrvenim senzorima, mogu potencijalno detektovati stelt letelice ako one emituju značajan toplinski trag, npr. tokom poletanja, korišćenja dodatnog sagorevanja (afterburner) ili pri visokim brzinama (superzvučni režim). Na primer, F-35 ili J-20 mogu generisati dovoljno toplote tokom određenih manevara da budu uočljivi.
Ograničenja:

Nizak toplinski potpis: Stelt avioni su dizajnirani da smanje IR emisiju, posebno tokom krstarenja na podzvučnim brzinama. Ovo ih čini teškim metama za satelite poput Huoyan, koji su optimizovani za detekciju mnogo jačih toplinskih izvora.
Rezolucija i nadmorska visina: Huoyan sateliti u geostacionarnoj orbiti (oko 36.000 km iznad Zemlje) imaju ograničenu prostornu rezoluciju. Detekcija manjih, slabijih toplinskih potpisa (poput stelt aviona) zahteva veću preciznost nego što trenutna generacija GEO satelita verovatno može pružiti.
Atmosferski faktori: Oblaci, vlaga i drugi atmosferski uslovi mogu dodatno zakloniti infracrveni potpis stelt letelica, smanjujući efikasnost detekcije.


Komparacija sa drugim sistemima: Američki SBIRS (Space-Based Infrared System), koji je tehnološki sličan Huoyan-u, takođe ima ograničene mogućnosti za detekciju stelt platformi. Američki sistem se oslanja na dodatne platforme (npr. radare i satelite u nižim orbitama) za praćenje takvih meta.

3. Integracija sa drugim sistemima

Huoyan je deo šire kineske mreže za vazdušnu i svemirsku odbranu, koja uključuje:

Zemaljske radare: Kina poseduje mrežu radara sa faznim nizom (npr. LPAR radari) koji su efikasniji za detekciju stelt platformi na osnovu njihovog radarskog odraza, posebno ako koriste niskofrekventne radare (VHF/UHF) koji su manje osetljivi na stelt tehnologije.
Yaogan sateliti: Ovi sateliti za optičko i radarsko osmatranje u nižim orbitama (LEO) mogu dopuniti Huoyan detekcijom stelt platformi na osnovu vizuelnih ili radarskih podataka, ali nisu deo Huoyan sistema.
Integrisana komanda: Kineske snage za svemirsku podršku (PLASSF) koriste fuziju podataka iz više izvora (satelita, radara, ELINT/SIGINT platformi) kako bi stvorile celovitu sliku pretnji, uključujući potencijalno i stelt letelice.


Ako Huoyan detektuje slab toplinski signal, može uputiti zemaljske ili druge svemirske sisteme da dalje prate metu, ali samostalno nije optimizovan za ovu ulogu.

4. Trenutni status i ograničenja (oktobar 2025.)

Nema javnih dokaza da je Huoyan sistem eksplicitno dizajniran ili testiran za detekciju stelt letelica. Njegov fokus ostaje na balističkim raketama i hipersoničnim pretnjama.
Kina aktivno razvija svoje svemirske sposobnosti, uključujući satelite u nižim orbitama (LEO/MEO) koji bi mogli poboljšati detekciju stelt platformi u budućnosti. Na primer, planovi za konstelaciju satelita sličnu SpaceX-ovom Starlink-u (npr. Guowang mreža) mogli bi omogućiti bolju rezoluciju i praćenje.

Zapadni izvori (npr. analize Pentagonovih izveštaja o kineskoj vojsci) sugerišu da Kina još uvek zaostaje za SAD-om u pogledu detekcije stelt platformi iz svemira, ali brzo napreduje.

5. Zaključak
Huoyan sistem nije primarno dizajniran za detekciju stelt letećih platformi i verovatno ima ograničene mogućnosti za to zbog fokusa na infracrvene potpise raketnih lansiranja i ograničenja GEO satelita u pogledu rezolucije. Ipak, u kombinaciji s drugim kineskim sistemima (zemaljski radari, Yaogan sateliti, ELINT), može doprineti detekciji stelt letelica pod specifičnim uslovima (npr. ako emituju značajan toplinski trag). Za precizniju detekciju stelt platformi, Kina se verovatno oslanja na integrisanu mrežu, a ne samo na Huoyan.

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Najefikasniji načini detekcije i praćenja stelt platformi danas oslanjaju se na kombinaciju višeslojnih senzorskih sistema: pasivni i aktivni radari viših frekvencija, multispektralna opto‑elektronika, pasivni radio‑tehnički senzori i mrežno povezani senzorski sistemi. Nijedna tehnologija sama po sebi nije dovoljna – ključ je u fuziji podataka i umrežavanju.

---

🔑 Glavne tehnologije detekcije stelt platformi

- Radari niskih i vrlo niskih frekvencija (VHF/UHF):
- Stelt avioni su optimizovani za X i Ku opseg, ali na dužim talasnim dužinama njihova refleksija raste.
- Nedostatak: niža rezolucija i veća osjetljivost na smetnje.
- Primjeri: ruski sistemi Nebo-M, kineski JY-27A.

- Multistatički i pasivni radari:
- Umjesto jednog izvora i prijemnika, koriste više razdvojenih stanica.
- Pasivni radari koriste postojeće emitere (TV, mobilne mreže, FM radio) i detektuju poremećaje u signalu.
- Prednost: teško ih je ometati i otkriti.

- Multispektralna opto‑elektronika i IRST (Infrared Search and Track):
- Stelt dizajn ne može sakriti toplotni potpis motora i aerodinamičkog trenja.
- Moderni IRST sistemi (npr. na Eurofighteru ili Su-57) mogu otkriti cilj na 50–100 km, zavisno od uslova.

- Pasivni radio‑tehnički senzori (ELINT/ESM):
- Detekcija elektromagnetnih emisija (radara, komunikacija, linkova).
- Stelt platforme često koriste “emisijsku disciplinu”, ali u realnim operacijama ipak moraju emitovati.

- Mrežno povezani senzorski sistemi (sensor fusion):
- Kombinacija radara, IRST-a, satelita i zemaljskih senzora.
- AI algoritmi analiziraju obrasce i smanjuju lažne alarme.
- NATO i Rusija razvijaju integrisane sisteme PVO upravo na ovom principu.

---

📡 Trendovi i budući pravci
- Kvaziprostorni radari i satelitske konstelacije – omogućavaju globalno praćenje i rano otkrivanje.
- Kvantski radari (u razvoju) – teoretski imuni na stelt tehnologiju, ali još uvijek eksperimentalni.
- AI i big data analiza – prepoznavanje anomalija u obrascima leta, čak i kada je refleksija minimalna.
- Distribuirane mreže dronova‑senzora – stvaraju “mrežu oka” koja otežava skrivanje.

---

⚖️ Zaključak
Stelt platforme nisu “nevidljive”, već samo teže uočljive u određenim frekvencijskim opsezima i uslovima. Najbolji rezultati postižu se kombinacijom radara niskih frekvencija, pasivnih senzora i infracrvenih sistema, povezanih u mrežu sa naprednom obradom podataka.

• 0Niko još nije pohvalio poruku.
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Kineski kvantni radar koristi principe kvantne fizike za detekciju objekata koje konvencionalni radari ne mogu uočiti, uključujući stelt letelice i podmornice. Ova tehnologija predstavlja značajan pomak u vojnim sistemima nadzora i ranog upozoravanja.

🔬 Osnovne karakteristike kineskog kvantnog radara

- Zasnovan na kvantnoj interferenciji i kvantnoj entanglement tehnologiji, što omogućava detekciju objekata bez potrebe za jakim elektromagnetnim signalima.
- Ne koristi klasične radio talase, već kvantne fotone koji se ne raspršuju kao kod konvencionalnih radara, čime se povećava preciznost i smanjuje mogućnost ometanja.
- Može detektovati stelt letelice poput američkih F-22 i F-35, koje su dizajnirane da izbegnu klasične radarske sisteme.
- Primena u podvodnom ratovanju: Kvantni senzori montirani na dronove mogu detektovati magnetne anomalije u opsegu pikotesla, što omogućava precizno mapiranje morskog dna i otkrivanje podmornica.

🧭 Tehnička i strateška prednost

- YLC-8E kvantni radar, predstavljen na aeromitingu u Džuhaju, opisan je kao „super-radar“ koji generiše elektromagnetnu oluju za lociranje nevidljivih aviona.
- Revolucionarna preciznost: Tokom testiranja, sistem je pokazao sposobnost da identifikuje i najmanje objekte, uključujući geološke strukture i podvodne arheološke lokalitete.
- Potencijal za promenu ravnoteže moći u globalnoj vojnoj tehnologiji, jer omogućava ranije otkrivanje i praćenje neprijateljskih jedinica koje su do sada bile nevidljive.

⚠️ Kontroverze i izazovi

- Tehnologija je još u fazi razvoja i testiranja, pa se njena operativna pouzdanost u realnim borbenim uslovima tek treba potvrditi.
- Postoje sumnje u efikasnost kvantnih radara u složenim elektromagnetnim okruženjima, kao i izazovi u skaliranju sistema za masovnu upotrebu.

• 1Ovo se svidja korisniku: sasa76
  
  Registruj se da bi pohvalio/la poruku!

Kineski Kvantni Radar: Opis i Princip Rada 📡
​Kineski kvantni radar je napredni sistem za koji se tvrdi da koristi principe kvantne mehanike kako bi prevazišao ograničenja konvencionalnih radara, posebno u detekciji stelt aviona (poput američkih F-22 ili F-35).
​💡 Ključni Principi
​Za razliku od tradicionalnog radara koji šalje radio talase i analizira njihov odjek, kvantni radar funkcioniše na sledeći način:
​Kvantna Svojstva: Sistem koristi fotone (čestice svetlosti) i njihova kvantna svojstva, najčešće fenomen kvantne spregnutosti (eng. quantum entanglement).
​Detekcija: Radar šalje parove spregnutih fotona. Jedan foton ("signalni") se emituje prema cilju, dok se njegov "blizanac" ("pomoćni") zadržava na radaru kao referenca.
​Imunost na Stelt: Kada signalni foton udari u stelt avion, njegova kvantna svojstva se menjaju. Po povratku, radar upoređuje vraćeni foton sa referentnim (pomoćnim) fotonom. Ova korelacija omogućava sistemu da prepozna čak i najslabije odjeke koje bi konvencionalni radar izgubio u šumu.
​Otpornost na Ometanje: Kvantna spregnutost je teško replicirati. Pokušaji elektronskog ometanja (jamminga) ili lažiranja signala ne bi mogli savršeno kopirati kvantno stanje vraćenih fotona, što kvantni radar čini otpornijim na prevaru.
​🔬 Aktuelni Razvoj
​Kina je prijavila značajan napredak, uključujući:
​Detekcija na 100 km: Godine 2016., Kina je objavila da je razvila i testirala kvantni radar koji je bio u stanju da detektuje metu na udaljenosti od 100 kilometara.
​Masovna Proizvodnja Komponenata: Nedavno je Kina objavila početak masovne proizvodnje "jednofotonskih detektora" (single-photon detector). Ovi detektori su opisani kao ključna komponenta ("hvatač fotona") sa ultra-niskim šumom, neophodna za rad operativnih kvantnih radarskih sistema i kvantnih komunikacija.
​Kineska vojna i tehnološka industrija smatra kvantni radar tehnologijom koja bi mogla da poništi prednost stelt aviona na bojnom polju.
​Možete pogledati ovaj video o Quantum Radaru 2025 i kineskom tajnom oružju. Video objašnjava nauku i potencijal kineskog kvantnog radara u otkrivanju stelt aviona.