offline
- Pridružio: 15 Feb 2009
- Poruke: 96
|
ekser222 ::U Kasarni Kozara u Banja Luci nalaze se dva tenka T34. Jedan je T34/76 a jedan je T34/85 mm. U kasarni na Manjači nalazi se još jedan tenk T34/85 mm.
Tenk T34/76 je zarobljen na Istočnom frontu 1942 godine. Na zadnjoj ploči odmah ispod levog auspuha sjekačem za metal stoji utisnuto "ПОГИБ САША 1942.ГОДА".
Po zarobljavanju od strane njemačke vojske na Istočnom frontu tenk je dodan u sastav njemačke Pete policijske čete koja je u sastavu Desetog SS policijskog puka koji je formiran u julu 1942 godine. U martu 1944 godine ta je jedinica reformirana u Petu ojačanu oklopnu policijsku četu. Ta je jedinica imala deset tenkova T34.
U avgustu 1944 godine ta je njemačka jedinica poslata u Sloveniju.
Sedam komada tenkova T34/76 je zarobljeno od strane NOVJ u Sloveniji kod Gornje Radgone. U sastavu NOVJ ovaj tenk je učestvovao u oslobođanju Trsta.
JNA nikada nije nabavljala tenkove T43/76 mm, nego T34/85, 620 komada i T34B (T34BK), 400 komada.
Po završetku rata tenkovi su prebačeni u Belu Crkvu, tadašnji školski centar oklopnih jedinica. Po rezoluciji Informbiroa školski centar se seli u Banja Luku 1948 godine, a sa njim i tenkovi. Tenkovi su korišteni za obuku vozača u školskom centru, u kasarni Mladen Stojanović, kasnije kasarna Vrbas, a sadašnji studentski kampus.
Prema otvorima na kupoli, dva luka, ovaj tenk pripada seriji 1942 godine, jer je do tada bio jedan luk, četiri člana posade, novi menjač sa 5 brzina, lijevana kupola koja je debljine 75mm napred, a 55 mm bokovi, nije imao grejać vec stari sistem maslogrejku. Negde 1981 godine u kasarni Zalužani pored Banja Luke su bila četiri komada bez kupole. Zvali su ih kabriolet tenkovi i korišteni su za obuku vozača tenka. Isečeni su 1981 godine.
Neznam gdje su preostala dva komada, da li još postoje.
Dok je bio izložen na izložbi u Školskom centru oklopnh i mehanizovanih jedinica u Banja Luci, nekadašnja vojna pošta 2908 (sadašnji studentski kampus) nije imao radio uredjaj, nije imao električnu pumpu za ulje MZN, već ručnu nabojnu uljnu pumpu na pregradi motornog odelenja.
Interesuje me da li ko šta zna o itoriji ovoga tenka T34. Sve slike su od ovoga tenka iz kasarne Kozara banja Luka.
Pozdrav
Vlado
Tek sada sam isao procitati ovaj topik pa nadjoh i ovo, evo da dodam ostatak price
5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie
Operatioszone Adriatisches Kùstenland 1944-1945
Kao sto je dobro poznato, njemacka vojska je tokom II svjetskog rata naveliko koristila zapljenjenu ratnu tehniku. Izmedju ostalih oklopnih vozila, gotovo svi zarobljeni T-34 koristeni su na istocnom frontu, s bar jednim izuzetkom : 5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie. Radi se o oklopnoj jedinici redarstvene policije ( OrdnungsPolizei ) vecim dijelom opremljenoj s T-34/76, koja je djelovala u Italiji u periodu jul ’44 – maj ’45.
Jedinica je osnovana krajem ’42 godine kao 5.Polizei-Panzer-Kompanie i dodijeljena SS-Polizei-Regiment 10 te mahom koristena u antipartizanskim borbama na ruskom terenu. U to vrijeme sastav jedinice je bio 6 Steyr ADGZ i 5 Hotchkiss H-39 podijeljenih u 3 plotona.
Tokom marta 1944, jedinica se nalazi na odmoru u zoni Poniatowa gdje je transformirana u “ojacanu” jedinicu.Preimenovana je u 5. (verstarkte) Polizei-Panzer-Kompanie sa sljedecom strukturom:
Gruppe-Furer( komandno odjeljenje) s Nachrichten-Zug ( veza) I Nachschubkolonne ( opskrba)
1.Panzerkampfwagen-Zug ( odjeljenje laksih oklopnih vozila) s 3 Pzkw Steyr
( ADGZ)
2.Kettenpanzerkampfwagen-zug ( tenkovsko odjeljenje) s 5 Pzkw Hotckiss (H-39)
3.Kettenpanzerkampfwagen-zug ( tenkovsko odjeljenje) s 5 K.Pzkw T-34
4.Kettenpanzerkampfwagen-zug ( tenkovsko odjeljenje) s 5 K.Pzkw T-34
Teoretski broj ljudstva je bio 180( od kojih 5 oficira ) , 3 laksa oklopna vozila i 15 tenkova ( od kojih 10 T-34 ).
Tenkovi T-34/76 bili su modeli 1942 i 1943 (s prostranijom kupolom i dva pokopca umjesto jednog kao na modelu 1942). Na tenkove su montirani bocni drzaci segmenata gusjenica radi bolje zastite; u nekim slucajevima i dodatni spremnici; zamijenjeni su radio uredjaji te modificirani i prednji i zadnji blatobrani.
Jedinica je maja-juna ’44 ucestvovala u borbama u zoni Brody, a krajem juna SS-Polizei-Regiment 10 dobija naredbu za premjestaj u Italiju. Pocetkom juna zajedno s ostatkom regimenta, prebacena je u Italiju i 5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie sa svim svojim vozilima. Jedinica dejstvuje u tzv. OZAK (Operatioszone Adriatisches Kùstenland ). Ova zona ( tokom njemacke okupacije od septembra’44 do maja ’45) zahvaca veliki dio sjeverno-istocne Italije koja se prostire na podrucju provincija Gorica, Trst, Udine, Pula, Rijeka i Ljubljana( juzna Slovenija, koja je Italiji pripojena 1941 ). U ovom je podrucju tokom ljeta 1944 vrlo aktivan pokret talijanskih i jugoslavenskih partizana. Osim Wermachta, u borbama protiv partizana na ovim prostorima ucestvuju i jedinice redarstvene polizije(najjaca jedinica na ovim prostorima je upravo SS-Polizei-Regiment 10 sa svoja 3 bataljona i ostalim pratecim jedinicama) .
5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie se stacionira u Gorici pod komandom Hauptmanna Schupo Kraus. Stanje jedinice na dan 15.jula 1944 ( iako nije jasno da li se radi o potpunom broju vozila ili samo o operativnim) je 11 vozila.
Osnovna djelatnost jedinice je podrska pjesadiji u borbi protiv partizana i zastita konvoja koji su vrlo cesto padali u partizanske zasjede. Jedinica je ucestvovala u brojnim vecim borbama protiv partizana ( Unternehmen) u zoni. Iako su informacije o operativnim dejstvima jedinice nekompletne, iz fotografske dokumentacije vidljivo je da jedinica krajem septembra 1944 ucestvuje u eliminaciji Slobodne Partizanske Zone sjevero-istocno od Udina ( operacija Untermehmen Klagenfurt), pogotovo u napadu i kasnijem paljenju sela Nimis 29.septembra ’44.
Od 8 do 22 oktobra jedinica ucestvuje u operaciji Untermenhen Waldlaufer, kojom je eliminirana Slobodna Partizanska Zona Karnije( planinska zona sjeverno-zapadno od Udina ).
Jedan ploton T-34 ucestvovao je 27.novembra u bitci protiv jacih partizanskih snaga u okolici Sempas, jugoistocno od Gorice.
Krajem decembra jedinica ucestvuje u operaciji Unternehmen Adler, pokusaj eliminacije partizana na Trnovskom Gozdu i duz rijeke Vipave. Zona dejstva jedinice je na potezu Goriza-Ajdovscina-Sempas-Vipava, ali operacije je potpuni promasaj jer koristene snage su nedovoljne da pokriju tako veliku zonu.
Janura 1945 bataljon “Fulmine” ( Munja ) talijanske divizije mornaricke pjesadije X Mas, nalazi se u okruzenju jugoslavenskih partizana u mjestu Trnovo. U operacijama za izvlacenje bataljona iz obruca od 19. do 21. januara ucestvuje i jedan ploton 5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie s tri T-34 u podrsci pjesadije X Mas u napadima na partizanske polozaje oko Ravnice.
Posljednja velika operacija ( Unternehmen Winterende , krajem marta-pocetkom aprila ’45 ) je pokusaj eliminacije partizanskih jedinica u pozadini fronta , oko Banjsice i Trnova, istocno od Gorice. Ne postoje informacije o ulozi jedinice u ovim borbama osim svjedocanstva jednog prezivjelog pripadnika Karstjager-Division koji je ucestvovao u operaciji.
Krajem aprila 1945 godine OZAK-u se priblizavaju dva glavna fronta : s jugo-istoka snage NOVJ-a napreduju od Dalmacije , okruzujuci njemacke snage oko Rijeke, prodiru u Istru i 30.aprila ulaze u Trst, dok partizanske jedinice silaze s Trnovskog Gozda prema Gorici i obali; na zapadu, englezi i novozelandjani ( 6th Armoured Division i 2nd New Zealand Division ) oslobadjaju Udine i nastavljaju prema Austriji i jednim krakom prema Gorici i Trstu gdje se spajaju s NOVJ.
Nema nikakvih sigurnih informacija o sudbini 5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie u tim zadnjim danima, ali izgleda da je ucestvovala u borbama u zoni Trst – Rijeka krajem aprila-pocetkom maja.
U jednom izvjestaju 237.Infanterie-Division spominje se upotreba tri T-34 u obrani obalne baterije u Iki ( okolica Opatije) 26.aprila; ovi tenkovi su vrlo vjerojatno pripadali pomenutoj jedinici.
Iducih dana jedinica je ucestvovala u borbama protiv prethodnice NOVJ u blizini Trsta gdje je izvjestan broj tenkova unisten ili zarobljen kako se vidi iz mnogobrojnjih slika. Tokom borbi za Trst jedinica otvara prolaz ostacima 1.Btl/Geb.Jg.Rgt.902 od 188.Geb.Div. koja 1.maja pokusava proboj od Basovice prema Opicini u pravcu Manfalkonea i Austrije.
Najmanje 3 tenka T-34 model 1942 i tri modela 1943su unisteni ili zarobljeni u okolici Trsta, jedan od ovih je ponovno koristen od strane NOVJ.Dijelovi 5.(verstarkte)Polizei-Panzer-Kompanie uspijevaju stici u Austriju
Slikano pocetkom maja 1945 na danasnjoj P.zzi Garibaldi u Trstu
Po toj slici sam izradio i dioramicu pod naslovom "Treci vlasnik" u skali 1/72 koja se danas nalazi u muzeju u Pivki
Pozdrav
Croato il Maledetto
|
